कुटुंब

जीवोध्दारक सर्वज्ञ श्री चक्रधर स्वामी

– महंत श्री प्रज्ञासागर बाबा महानुभाव संपादक : ‘महदंबा’ मासिक, श्रीक्षेत्र खणेपुरी जेव्हा काळरात्र होऊन सर्वत्र काळोख दाटतो व या काळोखात सकल प्राणिमात्र चाचपडायला लागतात, तेव्हा त्या काळोखाचा अंत करण्यासाठी क्षितिजावर सहस्त्रावधी प्रकाशकिरणांची उधळण करीत सूर्यबिंब उदयाला येते. त्याप्रमाणे अज्ञानाच्या अंधारात खितपत पडलेल्या समाजाला परमेश्वर भक्तीचा प्रकाश देऊन त्याचा उद्धार करण्यासाठी १२ व्या शतकात महाराष्ट्राच्या क्षितिजावर परब्रह्म परमेश्वर सर्वज्ञ श्री ... Read More »

आवाज ऽऽ!

– शैला राव, फोंडा ‘ममाई ऽ ऽ ऽ सिंपली वंडरफूल! आजचा बँड सूपर्ब! तू असतीस ना तिथं, तर तुला देखील…’ आमचा कैवल्य रात्री दहाला घरात शिरता शिरता माझ्याकडे पाहत तारस्वरात आपला आनंद व्यक्त करीत म्हणाला. दमयंतीने मुलाला दटावीत म्हटले, ‘अरे! किती मोठ्याने बोलतोयस्! शेजारच्यांना सुद्धा दचकायला होईल. आणि काय रे…’ तिच्या पुढच्या बोलण्याची कल्पना येऊन मी म्हटले, ‘तुझा बँड तुलाच ... Read More »

स्त्री अजूनही अनभिज्ञच…!

– सौ. नीता शि. फळदेसाई, पर्वरी  मागच्या आठवड्यात जागतिक महिला दिन साजरा केला गेला. आपल्या आईच्या स्मृतीसाठी लेकीने चालविलेल्या लढ्याला एक दिन म्हणून साजरा करण्याचा सन्मान या दिनाला मिळाला व तेव्हापासून स्त्रियांमध्ये असलेल्या अनेक गुणांचा महिमा वर्णिला जातो. अगदी पुरातन काळापासून ते आजच्या प्रगत युगात स्त्रीशक्तीविषयी सार्थ अभिमान बाळगून स्त्रियांबद्दल गौरवोद्गार काढले जातात. स्त्रीला वंदनीय मानले जाते. आई, बहीण, पत्नी, ... Read More »

बोलणं रुपेरी… पण मौन सोनेरी!

– श्रेयस गावडे आज पुन्हा एकदा शाळेच्या वर्गात जाऊया… आठवा बरं ते दृश्य… वर्गात शिक्षिका येण्यापूर्वीचा गोंधळ! अन् त्यावेळी जवळजवळ सर्व शिक्षकांचं ठरलेलं सनातन वाक्य म्हणजे- ‘वर्ग आहे का मासळी बाजार?’ अन् त्याहूनही भयंकर म्हणजे रागावलेली शिक्षिका हातातला डस्टर समोरच्या टेबलवर जोरात वाजवून अन् त्याहूनही जोराच्या आवाजात म्हणते कशी- सायलऽ ऽ ऽ ऽन्स! कित्ती विसंगती आहे ना, शिक्षिकेने केलेल्या कृतीत ... Read More »

जल्लोष काणकोणच्या पारंपरिक शिगमोत्सवाचा

– अजित पैंगीणकर फाल्गुन महिना सुरू झाला की शिगम्याचे वेध सुरू होतात. या शिगम्याला कधी सुरुवात झाली याचा अंदाज नाही. ज्या काळात समाज एकत्रित राहायला लागला, अन्न शिजवून खायची कला त्याला अवगत झाली आणि अन्न तयार करण्याचे ज्ञान त्याने संपादन केले. समूहमनाची स्पंदने ज्यावेळी जाणवायला लागली. देव ही संकल्पनाच ज्यावेळी निर्माण झाली नव्हती त्याच काळात मानवाला मनोरंजनाची जाणीव व्हायला लागली. ... Read More »

गोमंतकाची परंपरा जपणारा शिगमोत्सव

– नारायण विनू नाईक, मंगेशी गोमंतकात सार्वजनिक स्वरूपात जे उत्सव साजरे केले जातात त्यात भारतीय संस्कृतीचे दर्शन हे केवळ ग्रामीण भागात साजर्‍या होणार्‍या उत्सवातूनच पहायला मिळते. विविध धर्माचे उत्सव मग ते ख्रिश्चन, मुस्लिम व हिंदू असो, दरवर्षी ठरावीक वेळी साजर्‍या होणार्‍या या उत्सवाच्या वेळी त्यांचे सम्मीलन घडते. गणेश चतुर्थी, दिवाळी, नाताळ, कार्निव्हल, ईद व शिगमोत्सव हे गोमंतकीयांचे काही प्रमुख सण. ... Read More »

जाहिरात आणि प्रदर्शन

– शैला राव, फोंडा ‘नमस्कार! टीचर ओळखलं की नाही?’ असे विचारीत दोन तरुण घराच्या दारात उभे राहिले. पटकन ओळखू न शकल्याने नेहमीच्या सवयीप्रमाणे हसत हसत म्हटले, ‘माझं कॉलेज आणि तुमचा युनिफॉर्म दोन्ही नसल्यामुळे पटकन ओळखणं कठीण जातं बघ!’ मुद्याचं बोलू लागताच त्यांचा स्थानिक संघ स्मरणिका काढणार होता, तेव्हा देणगीसाठी आले आहेत, हे कळताच खूपशा शुभेच्छा आणि छोटीशी देणगी देऊन त्यांची ... Read More »

सेतुबंधन : अध्यात्म-विज्ञानाचं!

– प्रा. रमेश सप्रे दोन मित्रांची एक मार्मिक गोष्ट आहे. ‘रामलक्ष्मण’च म्हणायचे सगळे लोक त्यांना. सर्व गोष्टी दोघेही बरोबरच करायचे. शिक्षण-लग्न-नोकरी-मुलं सारं दोघांचं बरोबरीनं चाललं होतं. जणु समांतर रेषाच. एका बाबतीत मात्र दोघांची मतं अगदी उलटी. उत्तर-दक्षिण ध्रुवांसारखी. त्यांच्यात त्या गोष्टीवरून वाद व्हायचा. प्रचंड वाद. मुद्दे संपले नाहीत तरी गुद्दे सुरू व्हायचे. त्यांची मतं ऐकायला गावातली मंडळी जमायची. त्यांना दोघांचीही ... Read More »

माझ्या बाबांचे लपलेले प्रेम!

कृतिका दीपक मांद्रेकर, सेंट झेवियर कॉलेज, म्हापसा स्वतःची स्वप्ने विसरून, आपल्या मुलांची स्वप्ने आपले मानून जगणारे ते भोळे वडील..! आपली प्रत्येक लहान-थोर गरज मागे टाकून आपल्या मुलांसाठी धडपडणारे ते निःस्वार्थी वडील..! अशा या वडिलांच्या जराशा कठोर स्वभावामागे लपलेले त्यांचे ते अथांग प्रेम, ते मायेने भरलेले हृदय, वात्सल्याचे तेज असलेले त्यांचे ते डोळे कधी कुणाच्या नजरी पडलेच नाही. Read More »

एक बोट दुसर्‍याकडे… चार बोटं आपल्याकडे…

– श्रेयस गावडे, मडगाव एकदा बाबू आपल्या बाबांना विचारतो, ‘‘बाबा, अंगठ्याजवळच्या बोटानं देवाला गंध लावायचं नाही असं आजोबा का म्हणतात? आणि जपमाळ ओढतांनाही ते कधी त्या बोटाने मणी ओढत नाहीत, मी पाहिलंय.. असं का?’’ नऊ वर्षाच्या बाबूचं हे अचूक निरीक्षण पाहून बाबा मनात प्रसन्न झाले अन् म्हणाले, ‘‘अरे त्या बोटानं श्राद्ध वगैरे करताना गंध लावतात. कारण ते बोट पूर्वजांचं मानलं ... Read More »