आयुष

रनिंग व जॉगिंग यातील फरक!

– सौ. मोहिनी सप्रे * रनिंग म्हणजे जोरात धावणे. यात दीड किमीचे अंतर सात मिनिटात किंवा त्याहून कमी वेळात कापायचे असते- तेच जॉगिंग करताना हेच अंतर कापण्यास सात मिनिटांपेक्षा जास्त वेळ लागला तरी चालतो. * रनिंगमध्ये पायाच्या पंजावर जोर देऊन खूप गतीने धावायचे असते- तेच जॉगिंगमध्ये प्रथम टाच टेकवून मग पंजा जमिनीला टेकवून धिम्या गतीने धावायचे असते. * धावण्यामध्ये स्पर्धा ... Read More »

सुदृढ त्वचेसाठी ‘मालिश’

– डॉ. पांडुरंग गावकर पाणी टाकून भिजवलेले पीठ वा कणिक जशी मळतात, त्याप्रमाणे शरीराचा मांसल अथवा मेदयुक्त भाग हाताच्या पंजाद्वारे मळला जातो. यामुळे तणाव आलेल्या मांसपेशी कोमल होऊन स्थिर होतात. नस किंवा नड्यांचे विकार बरे होतात व आळसही दूर होण्यास मदत होते. ‘पिंडी ते ब्रह्मांडी’ म्हणजे ‘पृथ्वी, आप, तेज वायू आणि आकाश ही पाच तत्त्वे ब्रह्मांडात आहेत. तसेच मनुष्याचे शरीरसुद्धा ... Read More »

सोरायसिस ः क्लिष्ट त्वचाविकार

– डॉ. मनाली महेश पवार, गणेशपुरी-म्हापसा आजच्या काळात आठवड्यातून एकदा काय तर वर्षातून एकदासुद्धा कडू चव चाखली जात नाही. मेथी-कारल्यासारख्या भाज्या तर नावडत्या भाज्यांच्या यादीतच टाकलेल्या दिसतात. आपली जीवनशैली बदलली आणि त्याचबरोबर आरोग्याला हानी पोहोचवणार्‍या वेगवेगळ्या व्याधी उत्पन्न झाल्यात. ‘सोरायसिस’सारखा त्वचाविकार हा सुद्धा बदलत्या जीवनशैलीचाच परिणाम आहे. गुढीपाडव्याला कडुनिंबाचा रस, दिवाळीला सातिंगणच्या सालीचा काढा तर दर रविवारी किरायत्याचा काढा किंवा रस ... Read More »

समुपदेशन गीतेतून – स्वकर्मणा तम् अभ्यर्च्य…

– प्रा. रमेश सप्रे सारी माणसं – वस्तू ही ईश्‍वराचीच चालती बोलती रुपं समजून त्यांची पूजाअर्चा केली पाहिजे. ही भावना सर्वव्यापी ईश्‍वराच्या अस्तित्वाची नित्य जाणीव करून देते. आजकाल देवाच्या नावाखाली अंधश्रद्धा, कर्मकांडं यांनाच महत्त्व प्राप्त झालंय. गीतेत भगवंताचं समुपदेशन इतकं स्पष्ट असूनही त्याप्रमाणे व्यवहार करण्याची मानसिकता दिसून येत नाही. ‘अखेरचं भाषण (द लास्ट लेक्चर)’ नावाचं एक पुस्तक आहे. रँडी पॉश ... Read More »

योगसाधना – २५६ योगमार्ग – राजयोग स्वाध्याय – ८३

– डॉ. सीताकांत घाणेकर * जशी करणी… तशी भरणी! हे चारच छोटे शब्द, पण त्यांत आमच्यातील प्रत्येकासाठी फार मोठी शिकवण दडलेली आहे. त्यासाठी शास्त्रशुद्ध स्वाध्याय आवश्यक आहे. पण आजच्या तथाकथित धकाधकीच्या जीवनात बहुतेक जनतेला ‘थोडादेखील वेळ नाही’.   प्रत्येक प्राण्याच्या जीवनात अनेक गोष्टी अत्यावश्यक असतात- त्यांतील एक म्हणजे आरोग्य. पण काही लोक विसरतात की आरोग्य चांगले राखण्यासाठी काही गोष्टी पाळणे ... Read More »

वजन घटवण्याचा मंत्र

– डॉ. हेमंत जोशी   पातळ अन्न जादा, घट्ट अन्न कमी, ङ्गळे – कोशिंबिरी जादा, तेल तूप कमी, नाच मस्ती हालचाल जादा, बसणे झोपणे कमी, उत्साह जादा वजन कमी हा वजन घटविण्याचा मंत्र आहे. त्यासाठी – खालील गोष्टी कराव्या… १) ङ्गळे- कोशिंबिरी खाण्यात वाढवा. दरवेळी निम्मे तेच खावे. २) शिजवलेले अन्न खाणे खूप कमी करावे. ३) कधीही अर्ध्या पोटाच्या वर ... Read More »

दीर्घायुषी होता येईल का?

– सौ. मोहिनी सप्रे मनुष्य म्हणजे ईश्‍वराची प्रतिकृती. याचाच अर्थ ईश्‍वराची मनुष्यावर कृपादृष्टी आहे. त्याला ईश्‍वराने स्वतःचे सामर्थ्य अर्पण केले आहे. मनुष्याने मनात आणले तर तो काहीही करू शकेल. मनुष्य हा ईश्‍वराचा अंश आहे. तो मनात आणेल तेवढा मोठा होऊ शकतो व कोणत्याही सिद्धी प्राप्त करणे त्याला शक्य आहे. मनुष्याचे शरीर हे ईश्‍वराचे मंदिर आहे. हे मंदिर व्यवस्थित सुडौल व ... Read More »

‘कर्ण’ ः शरीराचा दुर्लक्षित अवयव

– डॉ. मनाली म. पवार गणेशपुरी-म्हापसा   सामान्यतः कर्णरोगावर तूप पिणे हा प्रयोग रसायनाप्रमाणे गुण देणारा आहे. कर्णरोग झालेल्या व्यक्तीने अतिव्यायाम करू नये. स्नान करताना कानात पाणी जाणार नाही याची दक्षता घ्यावी. कानाच्या पाळीचा भाग मेंदूशी संबंधित असल्याने त्याठिकाणी कान टोचणे व कर्णभूषणे घालणे ही प्रथा रूढ आहे. तान्ह्या बाळाला आंघोळीपूर्वी तैलाभ्यंग करण्याची प्रथा पूर्वापार चालत आलेली आहे. कान, नाक, ... Read More »

उंबराचा रस ः पित्तशामक, श्रमहर

– डॉ. पांडुरंग गावकर   सूज कमी करणारा, वेदनाशामक, पचायला जरा जड. तात्पर्य पोटातील अग्नी विझविणारा तसेच असह्य वेदना कमी करणारा म्हणून हा प्रसिद्ध आहे. आगीत होरपळल्यावर जळलेल्या त्वचेवर याच्या सालीचा लेप लावल्यास वेदना हमखास कमी होतात. खूप ताप आलेल्या रुग्णाच्या त्वचेवरही याचा लेप केल्यास ताप शीघ्र उतरण्यास मदत होते.   आपल्या भारतात अनेक प्रदेशात उत्पन्न होणारे उंबर किंवा औदुंबराचे ... Read More »

समुपदेशन गीतेतून ……. कर्माणि प्रविभक्तानि स्वभावप्रभवैर्गुणैः|

– प्रा. रमेश सप्रे   अत्यंत लवचिक व उदार अशी समाजरचना प्रत्यक्षात येऊ घातलीय, आपण त्यात अडथळे निर्माण करण्याऐवजी ती अधिक प्रभावी व परिणामकारक बनवण्याचा प्रामाणिक प्रयत्न करायला हवा. व्यास-वाल्मिकींना कुठल्यातरी कौटुंबिक पार्श्‍वभूमीचा संदर्भ देऊन आजही नि अजूनही विशिष्ट समाजाचे प्रतिनिधी मानणार की सार्‍या मानवजातीच्या मार्गदर्शक, कुलगुरुपदी असलेले ‘ब्रह्मज्ञानी’ मानणार? द्रोणाचार्य-अश्‍वत्थामा-अर्जुन-एकलव्य-कर्ण हे प्रभावी क्षत्रिय नाहीत?   काही शब्दांचे शास्त्रग्रंथांच्या दृष्टींनी ... Read More »