आयुष

मुखदुर्गंधी ः दैनंदिन समस्या

  – डॉ. मनाली म. पवार (गणेशपुरी-म्हापसा) आयुर्वेदाप्रमाणे मुखदुर्गंधीचा जास्तच त्रास असल्यास शोधनोपचारामध्ये वमन द्यावे व तीक्ष्ण धूमपान द्यावे. त्याचप्रमाणे नस्याचाही उपयोग होतो. तत्पश्‍चात् लाजाळू, धायटीची फुले, लोध्र, पद्मकाष्ठ यांच्या काढ्याने तोंड धुवावे. ६० ते ७० टक्के लोक मुखदुर्गंधीने त्रस्त असतात. बर्‍याच वेळा बोलताना स्वतःलाच जाणवते व काही वेळा मुखदुर्गंधी दुसर्‍यांनाही जाणवते. समोरची व्यक्ती कधीच हे स्पष्टपणे सांगत नाही. पण ... Read More »

श्‍वेत प्रदर (अंगावर पांढरे जाणे)

– डॉ. स्वाती अणवेकर  ( आयुर्वेद तज्ज्ञ) अंगावर पांढरे जाण्याची अनेक कारणे आहेत त्यातील काही कारणे ही शरीरातील नैसर्गिक प्रक्रियांशी निगडित असतात आणि या प्रक्रिया जशा थांबतात तसेच अंगावर पांढरे जाणेदेखील आपोआप थांबते. दुसर्‍या प्रकारची कारणे ही शरीरातील विकृतीमुळे स्राव उत्पन्न करतात. मुक्ता दिवसेंदिवस बारीक होत होती. अशक्तपणादेखील भरपूर वाढला होता. तिचे हातपाय व कंबर कायम दुखायचे. मासिक पाळीदेखील नीट येत ... Read More »

॥ मनःशांतीसाठी संतवाणी ॥ शोध शांतीचा…

– प्रा. रमेश सप्रे मनःशांतीचे झरेही आपल्या आत असतात नि सरोवरसुद्धा. उपासना करून, श्रवण – वाचन – मनन – चिंतन करून, सत्संगतीच्या प्रभावामुळे आपल्या प्रतिक्रिया सुधारतात. असं म्हणतात – ‘क्रियेतून माणसाचं व्यक्तिमत्त्व व्यक्त होतं पण प्रतिक्रियेतून त्याचं चारित्र्य (स्वभाव) दिसून येतं. पहाटेची वेळ. झुंजुमुंजु झालं होतं. संथ वाहणार्‍या नदीचा काठ. झाडाखाली राहणारा साधु स्नान करून उगवत्या सूर्याला अर्घ्य देण्याच्या तयारीत ... Read More »

जीवघेण्या वेदना मूतखड्याच्या

  – डॉ. मनाली म. पवार ( गणेशपुरी-म्हापसा) पचनक्रियेतील बिघाडामुळे आहारात येणार्‍या कॅल्शियम फॉस्फेटसारख्या घटकांचे पचन नीट होत नाही आणि ते मूत्रपिंडात एकवटतात. कॅल्शियम फॉस्फेटचे सूक्ष्म कण मूत्रमार्गातून शरीराबाहेर फेकले जातात. जे कण मूत्राद्वारे बाहेर जात नाहीत, ते एकत्रित येऊन त्यापासून खडे बनण्यास सुरुवात होते. मूत्राशयातील खडे हा सध्या सर्रास आढळणारा आजार आपल्याला आपल्या अवतीभवती पहावयास मिळतो. मूतखडा हा वृक्क, गविनी, ... Read More »

आत्महत्या रोखता येते

– सुजाता भाटकर या तरुणांवर उपचार करताना त्यांच्या कुटुंबियांना, पालकांना विश्वासात घेणे गरजचे आहे. किशोरांची आत्महत्या प्रवणता किंवा स्वत:ला नष्ट करून घेण्याची वागणूक किंवा भय, आक्रमकता, चिडचिड, निद्रानाश व अति वेगात बोलणे या गोष्टींवरून घरातून बारकाईने लक्ष ठेवण्यात आले पाहिजे. ‘आत्महत्या रोखता येते. जोडा, संपर्क साधा. काळजी घ्या.’ हा जागतिक आत्महत्या प्रतिबंधक दिन, २०१६ चा मुख्य विषय आहे. जागतिक आरोग्य ... Read More »

योगसाधना – २७५ योगमार्ग – राजयोग ईश्‍वर प्रणिधान – ६

– डॉ. सीताकांत घाणेकर भारतीय संस्कृतीत भगवंताबरोबर भक्तालाही फार महत्त्व आहे. म्हणूनच विविध संतांना देवस्वरूप मानले जाते. श्रीमद्भगवद्गीतेत स्वतः श्रीकृष्ण अर्जुनाला सांगतात… माझ्या भक्ताचे भक्त ते मला सर्वांत अधिक प्रिय वाटतात. पंढरपुरात विठ्ठलाच्या गजराबरोबर संतांच्या नावाचा गजरही सतत व भावपूर्ण मनाने केला जातो. … निवृत्ती-ज्ञानदेव-सोपान-मुक्ताबाई-एकनाथ-नामदेव-तुकाराम…  भारतीय संस्कृतीत भगवंताची अनेक नावे व रुपे आहेत. प्रत्येक देवाबद्दल काहीतरी तत्त्वज्ञान आहेच. या विषयांवर ... Read More »

ट्रॅफिक स्ट्रेस सिंड्रोम…

आधुनिक जीवनशैलीमध्ये गुरफटलेल्या माणसांना आजकाल खायला-प्यायला दिवसभरात वेळ मिळत नाही. तुडुंब भरून वाहणारे रस्ते आणि सततचं ट्रॅफिक जॅम यांना मात्र पावलोपावली सामोरं जावं लागतं. रोजच्या आयुष्यात सोसाव्या लागणार्‍या ताणतणावात भरगच्च वाहतुकीमुळे आयुष्यात निर्माण होणारा तणाव- हा एक महत्त्वाचा घटक आहे, हे वैद्यकीय शास्त्रानंदेखील मान्य केलेलं आहे. रोजगारासाठी, दैनंदिन कामासाठी, शिक्षणासाठी आणि इतर अनेक कारणांसाठी आज प्रत्येकालाच रस्त्यानं ये-जा करावी लागते. ... Read More »

बदललेली जीवनशैलीच ‘हार्टअटॅक’ला कारणीभूत

भारतासह जगातील माणसाला ‘हार्टअटॅक’ येण्यास बदललेली जीवनशैलीच कारणीभूत आहे. राज्य, भारत किंवा जगात ‘हार्टअटॅक’मुळे होणार्‍या मृत्यूची आकडेवारी उपलब्ध नसली तरी जगात हृदयरोगामुळे ४० टक्के नागरिकांचा मृत्यू होतो, तर एकूण लोकसंख्येच्या १५ ते २० टक्के हृदयरोगाचे रुग्ण आढळून येत असल्याची माहिती तज्ज्ञ सांगतात. सप्टेंबरचा शेवटचा रविवार हा ‘जागतिक हृदय दिन’ म्हणून पाळला जातो. यावर्षी ‘वर्किंग टुगेदर हेल्दी हार्टस्’ असे घोषवाक्य असल्याचे ... Read More »

मूत्रसंस्थानची काळजी

– डॉ. मनाली म. पवार (गणेशपुरी-म्हापसा)   मूत्रपिंडांचे कार्य व्यवस्थित चालण्यासाठी पाण्याची फार आवश्यकता असते. जर तुम्ही पुरेसे पाणी नाही प्यायलात तर विषारी द्रव्य, जी वाहून जाऊ शकत नाही ती युटीआयचा त्रास निर्माण करतात. म्हणून पाणी पिण्याचे प्रमाण वाढवावे. दररोज अडीच ते तीन लीटर पाणी प्यावे. रोजच्या जीवनात सर्दी – खोकल्याइतकाच त्रास बर्‍याच जणांना ‘यु.टी.आय.’- (युरीनरी ट्रॅक इन्फेक्शन)चा होत असतो. ... Read More »

योगसाधना – २७४ योगमार्ग – राजयोग इश्‍वर प्रणिधान – ५

– डॉ. सीताकांत घाणेकर गोव्यात या सर्व सजावटीला ‘माटोळी’ म्हणतात. या सर्व वनस्पतींमध्ये विविधता असते. काहीजण फार कष्ट घेऊन कल्पकतेने सर्व मांडणी करतात. आता तर माटोळी प्रदर्शन व स्पर्धाही घेतल्या जातात. आपल्या कृषीसंस्कृतीचे सुंदर व मानवोपयोगी विचार पुढील पिढ्यांपर्यंत पोहचवून ते टिकविण्यासाठी या सर्व गोष्टी अत्यंत जरुरी व उपयुक्त आहेत. विश्‍वाच्या रचनेमागे विश्‍वकर्त्याचे फार मोठे कौशल्य आहे. तसेच त्यांच अत्यंत ... Read More »