ब्रेकिंग न्यूज़

आयुष

ओकारी येते…. थांबा..!

– डॉ. राजेंद्र साखरदांडे, साखळी सर्वसामान्यांना केव्हा ना केव्हा कुठल्यातरी नैसर्गिक कारणामुळे ओकारी वा उलटी येऊ शकते. केव्हा केव्हा काहींना तर हा त्रास होतोच. उलटी येत नसेल तर तोंडात बोटे घालून उलटी करणारे महाभागही सापडतात. डोके जड झाले वा चक्कर यायला लागली तर घरची माणसे सांगतात, ‘उलटी करून ये म्हणजे पित्त निघून गेल्यावर बरे वाटेल. नाहीतर डोक्यावर लिंबाचा शेक घ्यावा. लिंबुसरबत ... Read More »

‘गाऊट’ : एक वातप्रकार

– डॉ. संध्या कदम, होमिओपॅथी तज्ज्ञ गाऊट हा एक वाताचा प्रकार असून तो सांध्यांमध्ये युरीक ऍसिडचे स्फटिकासारखे कण जमा झाल्यामुळे होतो. या विकारात चयापचयाच्या क्रियेत बिघाड झाल्यामुळे सांध्यांच्या भोवताल आणि मध्ये युरीक ऍसिड साचल्यामुळे तीव्र वेदना, सूज असते आणि संबंधित सांध्याची हालचाल कमी होते. गाऊट होण्याचे खरे कारण हे प्युरीनच्या मेटॅबोलिझममध्ये बिघाड होणे हे आहे. प्युरीन हा घटक बर्‍याच प्रमाणात जिवंत ... Read More »

योगमार्ग – राजयोग

– डॉ. सीताकांत घाणेकर (योगसाधना: २६७ ) (स्वाध्याय – ३५)विश्‍वात असंख्य पशू-पक्षी-प्राणी आहेत. तसेच कृमी-कीटक देखील आहेत. पण त्या सर्वांपेक्षा बुद्धिमान म्हणजे मानव. तसे बघितले तर तो देखील एक प्राणीच आहे. पण उच्च कोटीचा. शास्त्रकार सांगतात की परमात्म्याकडून निघालेला आत्मा चौर्‍याऐंशी योनींन जन्म घेऊन मग तो मानव जन्म घेतो आणि त्यानंतरच तो आत्मा पुन्हा एकदा परमात्म्यात विलीन होऊ शकतो. ही ... Read More »

अद्वेष्टा सर्वभूतानां मैत्रः करुण एव च…|

– प्रा. रमेश सप्रे भगवद्गीतेत भगवंतांनी आदर्श माणसाची लक्षणं अनेकठिकाणी सांगितली आहेत. त्यांचा हा आदर्श माणूसकधी भक्त असतो, तर कधी ज्ञानी, कधी कर्मयोगी तर कधी ध्यानमार्गी असतो. सर्व प्रसंगात स्थिर बुद्धी व वृत्ती असणारा तो कधी स्थितप्रज्ञ असतो किंवा तम-रज-सत्त्व या त्रिगुणांच्या पलीकडे असलेला गुणातीत असतो. भगवंत या सार्‍या पैलूंची लक्षणं सांगताना एक गोष्ट मात्र आपल्या मनावर ठसवू पाहतात. ती ... Read More »

डोकेदुखी

– डॉ. राजेंद्र साखरदांडे, साखळी डोकेदुखी म्हणजे एक महाभयंकर प्रकरण! एकदा डोकेदुखी सुरू झाली की मग त्या माणसापासून दूरच रहायला हवे. कारण तो त्यावेळी काय बोलेल सांगता सोय नाही! बघा, विचार करून सांगा. डोके दुखल्यावर आम्ही पहिल्या प्रथम काय करतो?… हो, साधे उत्तर… गोळ्या खातो! कोणत्या गोळ्या खातो?… ऍस्पिरीन, ऍनासीन, ऍस्प्रो, कोल्डारीन, विक्स ऍक्शन ५०० वगैरे.. हो ना, मग ऐका. तुम्ही ... Read More »

किशोरांमधील ताण-`

– डॉ. सुषमा किर्तनी, शिशू, बाल व किशोररोगतज्ज्ञ काय आहे ‘ताण’? ताण ही जीवशास्त्रीय आणि जैवरासायनिक प्रक्रिया आहे जी मेंदूमध्ये सुरू होते आणि मज्जातंतूद्वारे सर्व शरीरात पसरून हॉर्मोन उत्पन्न करते आणि त्यामुळे त्याचा परिणाम शरीराच्या रोगप्रतिबंधक यंत्रणेवर होतो. आता खरे तर ताण म्हणजे… १) बाहेरील किंवा शरीराच्या आतील उद्दिपकांमुळे व्यक्तीला काहीतरी बदल जाणवतो. २) एखाद्या व्यक्तीच्या अंगावर त्याच्या क्षमतेपेक्षा जास्त जबाबदार्‍या ... Read More »

योगमार्ग – राजयोग

– डॉ. सीताकांत घाणेकर (योगसाधना: २६६ ) (स्वाध्याय – ३४) जगात अनेकजण वेगवेगळ्या तर्‍हेने साधना करतात. त्यातीलच एक अत्यंत उपयुक्त म्हणजे योगसाधना. कुठलीही साधना केली की अनेक गुण साधकाला प्राप्त होतात. अष्टांगयोगाच्या नियमातील एक पैलू म्हणजे स्वाध्याय. नियमित स्वाध्याय केला तर स्वाध्यायीलाही गुणसंपत्ती मिळते. पू. पांडुरंगशास्त्री आठवले स्वाध्याय परिवाराला या संपत्तीबद्दल सांगतात की विविध गुण स्वाध्यायामुळे प्राप्त होतात. कृतज्ञता, अस्मिता, ... Read More »

… त्यागात् शान्तिः अनंतरम्!

– प्रा. रमेश सप्रे ‘शांती’ हा शब्द जरी उच्चारला तर डोळ्यासमोर गौतम बुद्ध, भगवान महावीर, सारे संत यांच्या शांतप्रसन्न मुद्रा उभ्या राहतात. पण यापूर्वीही उपनिषदांचे निर्माते ऋषीही आपल्या ज्ञानगर्भ विचारांचा शेवट ‘ॐ शांतिः शांतिः शांतिः’ अशा त्रिवार शांतिमंत्रानं करत असत. अत्यंत भीषण युद्ध सुरू होण्याच्या प्रारंभी भगवान् श्रीकृष्ण दिशाहीन झालेल्या अर्जुनाला दिग्दर्शन करताना ‘शांति’ हेच सर्वोच्च मूल्य आहे हे समजावून ... Read More »

‘माझे’ जीवनाचे व्यवस्थापन

–  डॉ. मृणालिनी सहस्रभोजनी, स्त्रीरोगतज्ज्ञ या लेखात ‘माझे’ म्हणजे तरुणाईत पदार्पण करणार्‍या मुलींचे गृहित धरायचे आहे. या वयात मुला-मुलींमध्ये शारीरिक, मानसिक, भावनिक, सामाजिक बदल होत असतात. या बदलांना सामोरे जाताना त्यांच्यामध्ये जागरूकता, होणार्‍या बदलांचा सकारात्मकरीत्या स्वीकार, त्या वयातील गरजांविषयी जागरुकता, या बदलांना व गरजांना सहजपणे स्वीकारणे शिवाय बदलांबद्दल व स्वतःबद्दल आदरही बाळगायला हवा. कसे ते थोडक्यात पाहुया. १. जागरूकता ः माझ्यात ... Read More »

परिहारक सेवा ‘‘आयुष’’

– म. कृ. पाटील, मुळगाव-अस्नोडा मागील अंकावरून पुढे…. राज्यशासन आरोग्य आणि कुटुंब कल्याण विभागाला, आरोग्य संचालनालय आणि वैद्यकीय शिक्षण-प्रशिक्षण महाविद्यालयाला फार मोठ्या योगदानाची गरज आहे. वैद्यकीय पदवी शिक्षण (एमबीबीएस), परिचारिका प्रमाणपत्र आणि पॅरामेडिकल अभ्यासक्रमांमध्ये ‘पॅलिएटिव्ह केअर’चा अंतर्भाव करायची तसेच आधीच बाहेर पडलेल्यांना अद्ययावत ज्ञानाचे प्रशिक्षण देण्याची जबाबदारी निर्धारित केलेली आहे. Read More »