आयुष

वंध्यत्वामध्ये योगाभ्यास

– डॉ. मनाली महेश पवार (गणेशपुरी, म्हापसा-गोवा) वंध्यत्वामध्ये औषधोपचार, पंचकर्म चिकित्सा, संतुलित आहार-विहार, समुपदेशन, मानसिक आधाराबरोबरच महत्त्वाचा आहे तो योगाभ्यास. हॉर्मोन्सचे संतुलन योग्य प्रकारे रहावे, यासाठी योगातील अनुलोम – विलोम प्राणायामाचा नित्य अभ्यास उपयुक्त ठरतो. शरीरात फार उष्णता असल्यास शीतली-सीतकारी यासारखे प्राणायाम नियमितपणे करावेत. त्याचबरोबर पवनमुक्तासन, शलश्‍वासन, योगमुद्रा, जानुवक्षासन, अश्‍विनी मुद्रा, इत्यादी आसनांचा नियमित अभ्यास विशेष करून ओटीपोटातील अवयवांचे आरोग्य ... Read More »

किचन क्लीनीक

वैद्य स्वाती हे.अणवेकर (म्हापसा गोवा) जवस जवस हे तेल बीज चवीला गोड, कडू, उष्ण असते. हे स्निग्ध, पचायला जड असते. हे शरीरातील कफ व पित्त दोषाचा नाश करतात व वातदोष वाढवितात. जवसाचे बी हे डोळ्यांच्या आरोग्यास अहितकर असते. तसेच ते शुक्रधातूचा नाश करते. ह्या जवसामधील ओमेगा ३ फॅटी ऍसीड्स हे हृदयाचे आरोग्य उत्तम राखायला मदत करतात. तसेच शरीरामध्ये रक्ताची कमी ... Read More »

वंध्यत्वावरचे अत्याधुनिक उपचार

– डॉ. मनाली महेश पवार (गणेशपुरी म्हापसा-गोवा) ‘एआरटी’ म्हणजेच ‘असिस्टेड रिप्रॉडक्टिव्ह टेक्नॉलॉजी’. या उपचार पद्धतीमध्ये स्त्रीबीज किंवा पुरुष बीज किंवा दोघांचाही प्रयोगशाळेत वापर करून गर्भधारणा केली जाते. ज्या जोडप्यांमध्ये स्वतःहून गर्भधारणा होण्याची शक्यता अगदी अति अल्प असते अशा रुग्णांमध्ये ‘एआरटी’मुळे वय शक्यता ३०-३५ टक्क्यांपर्यंत वाढते. बर्‍याच जणांना या पद्धतीद्वारे गर्भधारणेच्या सक्सेस रेटबद्दल शंका असते. या उपचार पद्धतीमध्ये ‘आययूआय’, एआयएच’, ‘एआयडी’ ... Read More »

गोवर व कांजिण्या

वैदू भरत नाईक – कोलगाव प्रास्ताविक म्हटले तर गोवर व कांजिण्या हे क्षुद्र विकार. साथीचे व हवेतील आकस्मिक फेरबदलामुळे होणारे विकार आहेत. पण ज्यांना हे विकार होतात ती मुले अजाण व लहान असतात. त्यामुळे त्यांचे आईवडील मुलांच्या काळजीने घाबरून गेलेले असतात. त्यामुळे या विकारास निष्कारण महत्त्व देऊन हा विकार लांबविला जातो. योग्य व वेळेवर केलेले लहानसे उपचार हा विकार पुनःपुन्हा ... Read More »

योगमार्ग-राजयोग – शवासन ः

डॉ. सीताकांत घाणेकर   शवासारखे जमिनीवर पडून राहणे. अनेकांना वाटते की ही गोष्ट अगदी सोपी आहे. पण करायला गेल्यावर लक्षात येते की शवासन करणे, वाटते तेवढे सोपे नाही. शवामध्ये आत्मा व प्राण निघून गेलेला असतो, म्हणून शरीर मृत होते. पण इथे तर व्यक्ती जिवंत असते त्यामुळे मन, बुद्धी रुधिरज असतात. शवासनामधील आंतरिक शांतीचा अनुभव घ्यायचा असतो. ही क्रिया अत्यंत सक्ष्म ... Read More »

वंध्यत्वात स्त्रियांवरील उपचार

डॉ. मनाली म. पवार (गणेशपुरी-म्हापसा) वंध्यत्वामध्ये स्त्रियांची चिकित्सा किंवा उपचार तसे गुंतागुंतीचेच असतात. कारण स्त्रियांमधील वंध्यत्वामध्ये विविध कारणांचा आढावा घेतल्यास लक्षात येईल की, कारणेही तशी असंख्य असतात. सार्वदेहिक कारणांपासून ते विशिष्ट कारणांपर्यंत होय. त्यामुळे खूप विचार करून योग्य ते निदान करून उपचार करावे लागतात. चिकित्सा असाध्य असते असे नाही, पण लागतो तो डॉक्टरांप्रती रुग्णाचा विश्‍वास व सांगितलेल्या प्रत्येक गोष्टींचे पथ्यपालन. ... Read More »

सीबीएसई : बारावी अर्थशास्त्राची २५ एप्रिलला फेरपरीक्षा

केंद्रीय माध्यमिक शिक्षण मंडळ तथा सीबीएसईच्या दहावी व बारावीच्या अनुक्रमे गणित व अर्थशास्त्र विषयांच्या पेपरफुटीनंतर दोन दिवसांच्या निदर्शनानंतर काल अर्थशास्त्र विषयाची फेरपरीक्षा येत्या २५ एप्रिलला होणार असल्याचे जाहीर करण्यात आले. मात्र दहावीच्या गणित विषयाच्या पेपरफुटीप्रकरणी तपास सुरू असून त्या फेरपरीक्षेचा निर्णय १५ दिवसात घेण्यात येईल. ही फेर परीक्षा झाल्यास ती दिल्ली व हरयाणा या राज्यातच जुलै महिन्यात होणार आहे. याबाबतची ... Read More »

किचन क्लिनीक

वैद्य स्वाती हे.अणवेकर (आरोग्य आयुर्वेदीक क्लीनीक, म्हापसा गोवा) करडई हे बहुवर्षायू क्षूप असते. ही भाजी चविला गोड, तिखट, भूक वाढविणारी व उष्ण असते. ही भाजी शरिरातील वात व कफ दोष कमी करते व पित्त दोष वाढविते. ही भाजी जेवणात वापरतात तशीच ती घरगुती औषध उपचारातदेखील वापरली जाते. आता हिचे औषधी उपयोग पाहूया. १) सर्दी झाल्यास करडईच्या कोवळ्या पाल्याची भाजी द्यावी. ... Read More »

वंध्यत्वावरील उपचार

 मनाली पवार वंध्यत्व ही व्यक्तिगत समस्या नसून, जोडप्याची समस्या असते. त्यामुळे जोडप्यांतील दोघांचा एकत्र विचार करून त्या जोडप्यांसंदर्भात समजलेली वंध्यत्वाची कारणे एक-एक करून दूर करण्याचा प्रयत्न करण्याच्या दृष्टीने विशिष्ट उपचारांची आखणी केली जाते. वंध्यत्वाच्या उपचारांची सुरुवात करताना प्रथमतः जोडप्याचे सर्वसाधारण आरोग्य सुधारले जाते. जोडप्यातील एखाद्यास जरी अतिस्थूलपणा, मधुमेह, पंडू, इन्फेक्शन, शारीरिक व मानसिक ताण, अस्वास्थ्य असल्यास त्यावर प्रथम चिकित्सा व ... Read More »

गर्भोत्पत्तीसाठी आवश्यक घटक

 डॉ. मनाली पवार मानवी शरीरात पुनरुत्पत्ती होणे ही अत्यंत महत्त्वाची देणगी ईश्‍वराने मानवाला दिलेली आहे. म्हणूनच लग्न झाल्यावर गर्भधारणा व्हावे, गर्भाची वाढ योग्य तर्‍हेने होऊन सर्वांगीण, परिपूर्ण असा गर्भ प्रसूत व्हावा अशी प्रत्येकाची इच्छा असते. पण काही कारणाने हे सुख प्रत्येकाला मिळतेच असे नाही. त्याची अनेक कारणे आहेत, जी आपण पूर्वी पाहिलेली आहेत. त्याचबरोबर गर्भधारणेसाठी म्हणा किंवा गर्भोत्पत्तीसाठी काही घटक ... Read More »