आयुष

हत्तीरोग

– डॉ. मनाली म. पवार (गणेशपुरी-म्हापसा) हत्तीरोग झाल्यावर त्यावर कोणताही परिणामकारक उपाय आधुनिक शास्त्रात नाही म्हणून यासाठी प्रतिबंधात्मक उपाय म्हणून औषधांचे एकदाच सेवन करणे आवश्यक ठरते. इ.स.१९५५ पासून भारत देशात राष्ट्रीय स्तरांवर हत्तीरोग नियंत्रण कार्यक्रम प्राथमिक आरोग्य केंद्र व ग्रामीण रुग्णालये, शासकीय संस्था वगैरेंमधून राबविण्यात येतो. लठ्ठ माणसाला बघितल्यावर किंवा भेटल्यावर पहिला विचार मनात येतो तो म्हणजे काय हे हत्तीसारखे ... Read More »

डोकेदुखी

– वैदू भरत नाईक (कोलगाव) डोकेदुखी हा सार्वत्रिक आजार आहे. वेळीच नेमके कारण शोधून उपचार केले तर पुन्हा रोग होत नाही. डोकेदुखीची कारणे वेगळी असतात. पेनकिलर, ऍस्पिरीनच्या निरनिराळ्या ब्रँडच्या नावाने विकल्या जाणार्‍या गोळ्या घेणे हे दुसर्‍या रोगाला आमंत्रण देणे आहे. कारणे – १) पित्त वाढविणारा आहार-विहार २) जागरण, उशीरा झोपणे ३) उन्हात हिंडताना डोक्यावर टोपी नसणे ४) उन्हातान्हात हिंडणे, ऊन सहन ... Read More »

गोळा उठणे

– वैदू भरत नाईक गोळा आतड्यात कोठे आहे याची निश्‍चिती करावी. आमाशय, पच्चमानाशय, पक्वाशय यांची तपासणी रिकाम्या पोटी करावी. गोळा स्पर्श केल्यावर हलतो का? उष्ण स्पर्श आहे का? दडस व न हलणारा आहे का? याच्या स्थानावरून व इतर लक्षणांवरून वात, पित्त, कफ यांचा संबंध ठरवता येतो. ‘पोटात गोळा उठणे’ हा वाक्‌प्रचार नेहमी ऐकू येतो. गडबडा लोळणे, पोट धरून बसणे, रोग्याची ... Read More »

ल्युकेमिया (ब्लड कॅन्सर)

– डॉ. मनाली म. पवार (गणेशपुरी-म्हापसा) रुग्णाच्या शारीरिक तपासणी दरम्यान लिम्फ नोड्‌समध्ये सूज आढळल्यास व इतर लक्षणांवरून या रोगात रक्ताची तपासणी महत्त्वाची ठरते. रक्त परिक्षणात रक्तातील पांढर्‍या पेशी प्रचंड वाढलेल्या असतात. वर्षानुवर्षे आपण अनेक चित्रपटातील पात्रांना होणारा कॅन्सर हा ‘ब्लड कॅन्सर’ झालेलाच पाहिला आहे. आत्ता-आत्तापर्यंत कॅन्सर म्हणजे ‘रक्ताचा कॅन्सर’ हेच समीकरण सर्वांना ज्ञात होते. फक्त हल्ली काही वर्षांत कॅन्सरचे रुग्ण ... Read More »

किडनीचा कर्करोगकिडनीचा कर्करोग

– डॉ. मनाली म. पवार (गणेशपुरी-म्हापसा) व्याधिप्रतिकारशक्ती कमी होणे हेच व्याधीचे मूळ असल्याने कॅन्सरमध्ये व्याधिक्षमत्व वाढविणारा आहार पथ्यकर होय. यासाठी तांदूळ भाजून भात, भाताची पेज, तांदळाचे घावन, फुलका. ज्वारीची भाकली, मुगाचे वरण, शिरा, पडवळ, कोबी, दुधी, भेंडी, दोडका, तांदूळजा यासारख्या भाज्या पथ्यकर. कि  डनी किंवा रीनल कॅन्सरचा विचार केल्यास संख्यातः    महिलांपेक्षा पुरुषांना हा कॅन्सर होण्याची शक्यता    जास्त असते. ... Read More »

समस्या थायरॉइडचीसमस्या थायरॉइडची

कधी कधी आपण आपल्या आजूबाजूला अशा अनेक व्यक्ती पाहतो ज्या एकदम बारीक होत जातात किंवा काही केल्या त्यांचे वजन कमी होत नसते. किंवा काही व्यक्तींच्या गळ्याशी मोठी गाठ आलेली दिसते.इतकेच नाही तर मासिक पाळी अनियमित होणे, मूल न होणे, केस गळणे तसेच खूप घाम या अशा अनेक समस्यांना तोंड द्यावे लागते. असे का होते, हे आपल्याला कळत नाही. अशा वेळी ... Read More »

युरीनरी ट्रॅक्ट इंफेक्शन

– डॉ. स्वाती अणवेकर (म्हापसा) सरस्वती रेल्वेचा प्रवास करून सहकुटुंब गोव्याला सुट्टी घालवायला येत होती. पण झाले भलतेच तिला दुसर्‍या दिवशीच अगदी सणकुन ताप भरला आणि मग सगळ्यांच्याच आनंदावर विरजण पडले. कारण सरस्वतीच्या आजारामुळे तिच्या सोबत असलेल्या इतर मंडळींना देखील निसर्गरम्य गोव्याची मजा उपभोगता आली नाही. सरस्वतीला लघवीला देखील जळजळ होत होती, ताप काही केल्या उतरत नव्हता म्हणून शेवटी डॉक्टरांचा ... Read More »

आतड्यांचा कर्करोग

– डॉ. मनाली म. पवार (गणेशपुरी-म्हापसा) आतड्यांचा कर्करोग बहुतांशी प्रौढपणी होतो. कर्करोगाची अवस्था, रुग्णाचे वय, बल इत्यादीवरून चिकित्सा ठरवावी लागते. गाठीचे शस्त्रक्रियेद्वारे निर्हरण (काढून टाकणे) करणे ही प्रमुख चिकित्सा होय. किमोथेरपी व रेडिओथेरपी सुद्धा द्यावी लागते. आयुष्याच्या कोणत्याही कालखंडांमध्ये कर्करोग होऊ शकतो. आतड्यांचा कर्करोग बहुतांशी प्रौढपणी होतो. निर्व्यसनी कर्करोगग्रस्त रुग्णांची नेहमी तक्रार असते- मला तंबाखू, मद्यपानाचे कुठलेच व्यसन नाही तरीपण ... Read More »

स्वरयंत्राचा कॅन्सर

– डॉ. मनाली म. पवार (गणेशपुरी-म्हापसा) निदानाच्या प्रक्रियेनंतर तीन गोष्टींचा प्रामुख्याने विचार केला जातो आणि त्यानुसार त्यावर करण्यात येणारे उपाय निश्‍चित केले जातात. स्वरयंत्राच्या गाठीचा आकार, कर्करोग जवळच्या ग्रंथींमध्ये पसरलेला आहे की नाही, कर्करोग शरीरामध्ये इतर ठिकाणी पसरलेला आहे की नाही या गोष्टींनुसार कर्करोगाची श्रेणी ठरवली जाते. सध्याच्या धावपळ आणि धकाधकीच्या जीवनशैलीत माणूस बर्‍याच गोष्टींच्या आहारी जातो आहे. व्यसनाधीनता व अयोग्य ... Read More »

॥ मनःशांतीसाठी संतवाणी ॥ मनःशांती सुविचार चिंतनातून…

– प्रा. रमेश सप्रे खरी संपत्ती म्हणजे मनःशांती. मनाची अस्वस्थता, बेचैनी, असमाधान ही खरी आपत्ती. रामनाम घ्यायचं, रामाला नमस्कार करायचा याचा अर्थ स्वतःला जाणीव करून द्यायची- सतत जागृत रहायचं. कशाबद्दल? तर आपल्या हक्काची मनःशांती मिळवण्याची जाणीव ठेवायची नि याचं सतत स्मरण स्वतःला करून द्यायचं- यासाठी उपयोगी पडतं सुविचार चिंतन. संस्कृत भाषेतील वाङ्‌मयाला अनेक पैलू आहेत. सुभाषित किंवा सुविचार व्यक्त करणारे ... Read More »