अंगण

डिझेल नियंत्रणमुक्त काय साध्य होणार?

– शशांक मो. गुळगुळे या अगोदर पेट्रोल नियंत्रणमुक्त केले होते, आता डिझेल नियंत्रणमुक्त करण्यात आले. पण याने काय साध्य होणार? याचा भारतीय जनतेला काय फायदा होणार? तेल कंपन्या ज्या प्रामुख्याने सार्वजनिक उद्योगात आहेत त्यांना काय फायदा होणार? भारतीय अर्थव्यवस्थेला याचा काय फायदा होणार? असे प्रश्‍न बर्‍याच लोकांच्या मनात निर्माण होत असतील. या निर्णयामुळे होणार असलेल्या परिणामांचा विचार या लेखात केला ... Read More »

दीपावली उत्सव

– लक्ष्मण कृष्ण पित्रे दीपावली हा उत्सव आपल्या भारतीय संस्कृतीमध्ये एक महत्त्वाचा उत्सव आहे. तेजस या तत्त्वाची उपासना हे या उत्सवाचे मूलसूत्र. त्या तत्त्वात माणसाला आदिमकाली देवत्वाचा साक्षात्कार झाला. इतर पंचमहाभूतांप्रमाणेच या तत्त्वाचीही संहारक आणि उपकारक अशी दोन रूपे मानवाला दिसली. दिसेल ते स्वाहा करणारे वणव्यासारखे अग्निरूप हे त्या तत्त्वाचे संहारक रूप, तर आपणास ऊर्जा आणि प्रकाश देणारे दीपरूप हे ... Read More »

पक्षसंघटना मजबुतीसाठी फालेरोंची धडपड

– गुरुदास सावळ कॉंग्रेस भवनासमोरील एका खुल्या हॉटेलात झालेल्या एका शानदार सोहळ्यात विरोधी पक्षनेते प्रतापसिंह राणे यांनी लुईझिन फालेरो यांना अध्यक्षपदाची सूत्रे प्रदान केली. मावळते अध्यक्ष जॉन फर्नांडिस यांनी ही सूत्रे प्रदान केली असती तर ते अधिक सयुक्तिक ठरले असते. पण ज्या पद्धतीने जॉन यांची उचलबांगडी करण्यात आली ते पाहता ते या सोहळ्याला उपस्थित राहतील अशी अपेक्षा बाळगणे चुकीचे आहे. Read More »

विधानसभेचे कामकाज  – सभागृह समित्या रचना आणि बलस्थाने

– विष्णू सुर्या वाघ (भाग-६) विधानसभेपुढे विचारार्थ आलेल्या एखाद्या विषयाचा अभ्यास करण्यासाठी किंवा विशिष्ट विषयाचा पाठपुरावा करण्यासाठी काही समित्या नियुक्त करण्याचा अधिकार विधानसभेला असतो. यातल्या काही समित्या स्थायी स्वरूपाच्या असतात तर काही अस्थायी असतात. नवीन विधानसभा अस्तित्वात आल्यानंतर पहिल्याच अधिवेशनात सभापती काही समित्यांची स्थापना करतात. त्यानंतर आवश्यकतेनुसार किंवा एक वर्षाच्या कालावधीने समित्यांची पुनर्रचना करण्यात येते. विधानसभेने नियुक्त केलेल्या समित्यांना काही ... Read More »

भारताचे स्वित्झरलँड : डलहौसी – खज्जियार

– सौ. पौर्णिमा केरकर देवभूमी हिमाचल प्रदेशाचा प्रवास हा नेहमीच भव्यत्व व दिव्यत्वाचा साक्षात्कार घडविणारा ठरतो. आकाशाशी स्पर्धा करू पाहणार्‍या देवदार वृक्षांनी व्यापलेले आणि एकमेकांत समरस होऊन आपल्या सदासतेज अस्तित्वाने या भूमीत येणार्‍या तमाम पर्यटकांना आपल्यासमोर नतमस्तक व्हायला लावणारे डोंगर म्हणजे आपल्या देशाचे वैभवच आहे. या हिरव्या चैतन्याला पार्श्‍वभूमी लाभलेली आहे चकाकणार्‍या हिमशिखरांची. इथले लोकजीवन पर्वतशिखरांच्या चढ-उतारांशीच जोडले गेले आहे, ... Read More »

सतत मागणी असलेला धातू : सोने

– शशांक मो. गुळगुळे ज्या देशाची आयातीपेक्षा निर्यात जास्त असते तो देश आर्थिकदृष्ट्या सक्षम असतो, पण भारताची मात्र निर्यातीपेक्षा आयात जास्त असते. याचे कारण आपला देश इंधन व सोने यांची फार मोठ्या प्रमाणावर आयात करतो. भारतात वाहनांची संख्या भरमसाठ आहे. एका कुटुंबात दोन-दोन, तीन-तीन वाहने असतात. त्याप्रमाणात आपल्या देशात पेट्रोल उत्पादित होत नाही. त्यामुळे फार मोठ्या प्रमाणावर पेट्रोलची आयात करावी ... Read More »

पाकिस्तान युद्धाचे साहस करील काय?

– दत्ता भि. नाईक गेल्या ऑगस्ट महिन्यात ‘हुर्रियत’ या जम्मू-काश्मीरमधील विभाजनवादी संघटनेचा नेता शबीर शहा याने दिल्लीत पाकिस्तानी उच्चायुक्तांची भेट घेतली. पाकिस्तानी उच्चायुक्त बशीर अली यांनी ही केवळ सदिच्छा भेट असल्याची सारवासारव केली असली तरी एका देशविरोधी काम करणार्‍या संघटनेच्या प्रमुखाने परदेशी राजदूताला भेटणे व तेही या कारवायांना खतपाणी घालणार्‍या पाकिस्तानसारख्या राष्ट्राच्या उच्चायुक्ताला, ही साधी गोष्ट नव्हती. याचा परिणाम म्हणून ... Read More »

धावा धावा… कोण पुढे धावणार?

– हेमंत देसाई महाराष्ट्रातील या वेळच्या विधानसभा निवडणुकीतील पंचरंगी लढतीचे निष्कर्ष जाहीर होण्यास केवळ काही दिवसांचा अवधी आहे. या लढतीनंतर भाजपा पुढे असेल की कॉंग्रेस आणि शिवसेना, राष्ट्रवादीची स्थिती काय असेल याबद्दल आपण केवळ अंदाज बांधू शकतो. नुकत्याच समोर आलेल्या चाचण्यांच्या निष्कर्षात बहुतेकांनी भाजपा हा क्रमांक एकचा पक्ष असेल असा अंदाज व्यक्त केला आहे. अर्थात शेवटच्या दिवशी चित्र पालटूही शकते. ... Read More »

फालेरोंसमोर पक्षसंघटना बळकटीचे आव्हान!

– गुरुदास सावळ पहिल्या दिवसापासून वादग्रस्त ठरलेले गोवा प्रदेश कॉंग्रेसचे अध्यक्ष जॉन फर्नांडिस यांची अखेर उचलबांगडी करण्यात आली. गोव्याचे माजी मुख्यमंत्री लुईझिन फालेरो यांच्या गळ्यात अध्यक्षपदाची माळ पडली आहे. कॉंग्रेस अध्यक्ष श्रीमती सोनिया गांधी यांचा आदेश शिरसावंद्य मानून आपण ही कठीण जबाबदारी स्वीकारल्याचे फालेरो सांगत आहेत. अर्थात सुभाष शिरोडकर यांनी विधानसभा निवडणूक निकालाची नैतिक जबाबदारी स्वीकारून अध्यक्षपदाचा राजीनामा सादर केल्यावर ... Read More »

विधानसभेचे कामकाज- विधिकार्य आणि अर्थसंकल्पीय कामकाज

– विष्णू सुर्या वाघ (भाग-५) आमदाराला इंग्रजीत ‘लेजिस्लेटर’ म्हणतात. लेजिस्लेटर म्हणजे कायदे करणारा. त्याला ‘विधिकार’ म्हणण्याचीही प्रथा आहे. ‘लेजिस्लेशन’ म्हणजे कायदे (तयार) करण्याची प्रक्रिया. त्याला संक्षेपाने मराठीत ‘विधिकार्य’ म्हणता येईल. आमदाराने काय करावे याबाबत जनतेच्या कितीही अपेक्षा असल्या तरी ‘विधिकार्य’ हेच आमदाराचे प्रमुख कर्तव्य आहे हे आपण लक्षात घेतले पाहिजे. Read More »