अंगण

जातिनिर्मूलन आणि बाबासाहेब

– विष्णू सुर्या वाघ     संपूर्ण जगात भारत हा एकमेव देश असा आहे की जिथल्या समाजव्यवस्थेला जातिप्रथेच्या अजगराचा जबरदस्त विळखा गेल्या हजारो वर्षांपासून पडलेला आहे. अनंत संत-महंतांनी, विचारवंतांनी व समाजसुधारकांनी भगीरथ प्रयत्न करूनदेखील त्यांना या अजगराचा विळखा सैल करता आलेला नाही. आधुनिक जगात ज्ञानाची साधने वाढली, विचारांचे आदानप्रदान अधिक मुक्तपणे होऊ लागले तरीही जातिव्यवस्थेचा डोलारा भारतात अद्यापही कमकुवत झालेला ... Read More »

ठंडा ठंडाऽऽ कूल कूऽऽल…

– डॉ. अनुजा जोशी   ‘चोच देई पाखरांना, तोच चारा देतसे…’ असं विश्‍वासानं म्हटलं जातं. विश्‍वात्म्याने- निसर्गाने- प्रत्येक चोचीला दाणा मिळेल, प्रत्येक जिवाला जगता येईल अशी सोय करून ठेवली आहे. निसर्गाला जगणार्‍या प्रत्येकाची काळजी आहे. पण आपण मात्र बेसुमार वृक्षतोड, प्रदूषणं व तांत्रिक-यांत्रिकीकरणाच्या रेट्याने पर्यावरणाचा नाश करून विविध आपत्ती ओढवून घेतल्या आहेत. महापूर, ओला-सुका दुष्काळ, भूकंप, वादळं, ढगफुटी, गारपीट आणि ... Read More »

बाबासाहेब खरंच आम्हाला समजलेत का?

– विष्णू सुर्या वाघ   बोधिसत्त्व डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांची १२५ वी जयंती १४ एप्रिलला देशभर साजरी झाली. राज्याराज्यांत जयंतीचे कार्यक्रम आयोजित करण्यात आले. उत्साही नेत्यांनी अघळपघळ भाषणे ठोकली. दलितांना त्यांचे हक्क प्रदान करताना ज्यांच्या पोटात दुखायला लागते, त्यांनासुद्धा आंबेडकरप्रेमाचा उमाळा ङ्गुटला. बाबासाहेबांच्या नावे ‘यंव करू, त्यंव करू’च्या घोषणाही देऊन झाल्या. यंदाचे जयंती वर्ष १२५ वे असल्यामुळे वर्षभर काही ना ... Read More »

केंद्रीय अर्थमंत्रालयाच्या धोरणात ‘हो’ला ‘हो’ मिळविणारे पतधोरण

– शशांक मो. गुळगुळे   भारतीय रिझर्व्ह बँकेच्या गव्हर्नरांनी नुकतेच पतधोरण जाहीर केले. केंद्रीय अर्थसंकल्प जाहीर झाल्यानंतरचे हे पहिले व २०१६-१७ या आर्थिक वर्षातील हे पहिले असे या पतधोरणाचे वैशिष्ट्य होते. केंद्रीय अर्थसंकल्पासाठी केंद्रीय अर्थमंत्र्यांनी जो मार्ग स्वीकारला आहे तोच मार्ग या पतधोरणात अवलंबिलेला दिसतो. केंद्रीय अर्थमंत्रालयाच्या सध्याच्या धोरणात ‘हो’ला ‘हो’ मिळविणारे हे पतधोरण आहे. पतधोरण हे प्रामुख्याने महागाई नियंत्रणात ... Read More »

पेशावर ते लाहोर व्हाया पठाणकोट

– दत्ता भि. नाईक २५ मार्च २०१६. विश्‍वातील सर्व पंथोपपंथाचे ख्रिस्ती लोक येशू ख्रिस्ताच्या क्रूसी फिक्शनचा म्हणजे दुःखाचा दिवस पाळत होते. पाकिस्तानमधील पंजाब प्रांताचे राजधानीचे शहर. प्रधानमंत्री नवाज शरीफ यांचे निवासस्थान असलेले हे सर्वांगसुंदर शहर. या शहरातील सर्वात लोकप्रिय असलेल्या पार्कमध्ये शहरातील ख्रिस्ती बांधव येशू ख्रिस्ताबद्दल श्रद्धा व्यक्त करण्याकरिता जमले होते. अशा या गर्दीच्या ठिकाणी बायबलला मानणारे म्हणजे किताबिया नागरिकांचा ... Read More »

नामदेवनगरी घुमानमध्ये घुमला बहुभाषांचा गजर!

– विष्णू सुर्या वाघ   गेल्या आठवड्यात पंजाबमध्ये जाण्याचा योग आला. अमृतसरनजीक असलेल्या घुमान गावामध्ये सरहद, पुणे या संस्थेच्या वतीने एक बहुभाषा साहित्यसंमेलन भरवण्यात आले होते. महाराष्ट्र, पंजाब, गुजरात, आसाम, पश्चिम बंगाल, ओडीशा, नवी दिल्ली, मध्य प्रदेश अशा अनेक राज्यांतले लेखक या संमेलनासाठी आले होते. गोव्यातला लेखक म्हणून मलाही आमंत्रित करण्यात आले होते. अमृतसर शहरापासून सुमारे ६० कि.मी. अंतरावर असलेला ... Read More »

डॉ. बाबासाहेब झाले नसते तर…

– दादू मांद्रेकर डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर नावाचा महासूर्य, एक ज्वालामुखी, एक झंझावात, एक महावादळ, एक महाप्रलय, एक आकाश, एक शीतल चांदण्याचे झाड, एक अमृत, एक हिमालय या देशात झाला नसता तर या देशाची अवस्था आज काय झाली असती? या जगात आज भारताचे स्थान काय असले असते? भारताची कोणती पत आणि प्रतिष्ठा आज जगामध्ये असली असती? डॉ. बाबासाहेबांनी हयातभर आपल्याच बांधवांबरोबर ... Read More »

साधनसुविधांना गती

– गुरुदास सावळ ४४८ कोटींचे शिलकी अंदाजपत्रक गोवा विधानसभेत मांडून मुख्यमंत्री लक्ष्मीकांत पार्सेकर यांनी नवा इतिहास घडविला आहे. केंद्रीय पर्यावरण मंत्रालयाने गोव्यातील खाणींचे पर्यावरण दाखले रद्द करणारा आदेश मागे घेतलेला असला तरी खाणी कधी सुरू होतील हे सांगणे आज तरी शक्य नाही. अंदाजपत्रक विधानसभेत सादर केल्यानंतर घेतलेल्या पत्रकार परिषदेत मुख्यमंत्री पार्सेकर यांनीही ही गोष्ट मान्य केली आहे. देशातील हवामान अत्यंत ... Read More »

गोमंतकीय राजकारणात महिलांचे योगदान

– विष्णू सुर्या वाघ जगभरातील राजकारणात पुरुषांच्या तुलनेत स्त्रीचे स्थान गौण कसे राहिले आहे त्याचा आढावा आपण मागच्या लेखांत घेतला. भारतातील राजकीय परिस्थिती ही जवळपास तशीच आहे आणि आपला गोवाही याला अपवाद राहिलेला नाही. भारतीय राजकारणात कर्तृत्व गाजवणार्‍या महिला या बव्हंशी राजघराण्यामधल्याच होत्या. एकोणीसाव्या शतकात परिस्थिती हळूहळू बदलू लागली. या बदलाचे श्रेय डॉ. ऍनी बेझंट यांना द्यावयास हवे. डॉ. बेझंट ... Read More »

अर्थसंकल्पातील सेवाकर वाढीच्या प्रस्तावामुळे सर्वसामान्यांना आर्थिक सेवांसाठी जास्त पैसे मोजावे लागतील!

– शशांक मो. गुळगुळे  मोबाईल फोन, हॉटेलची बिले, याशिवाय वित्तीय उत्पादनांवरही सामान्य माणसाला यापुढे वाढीव सेवाकर प्रस्तावामुळे जास्त पैसे मोजावे लागतील. २०१४-१५ या आर्थिक वर्षापर्यंत असलेला १२.३६ टक्के सेवाकर २०१५-१६ या पुढील आर्थिक वर्षात १४ टक्के असावा, अशी शिफारस केंद्रीय अर्थमंत्र्यांनी अर्थसंकल्पात केली आहे. संसदेत अर्थसंकल्प संमत झाल्यानंतर या वाढीव सेवाकराच्या अंमलबजावणीची तारीख केंद्रीय अर्थखात्यातर्फे जाहीर केली जाईल. सध्या सेवाकराबरोबर ... Read More »