अंगण

सणांची राजाराणी दीपावली

– प्रा. रमेश सप्रे   अनेक छोट्यामोठ्या सणांचा समूह म्हणजे दिवाळी. एका दिव्याची दीपावली होत नाही. ‘आवली’ म्हणजे ओळ किंवा रांग. यासाठी अनेक दिवे पेटवावे लागतात. तसेच हे एकामागून एक येणारे सण. निरनिराळ्या राज्यांतले लोक निरनिराळ्या पद्धतीने दिवाळी साजरी करतात. पद्धती विविध पण सण एकच. हीच आपल्या संस्कृतीची विशेषतः आहे. विविधतेतील एकता… अनेकतेतली एकता!अनेक छोट्यामोठ्या सणांचा समूह म्हणजे दिवाळी. एका ... Read More »

अँजेला मार्कल यांचे पुनरागमन

– दत्ता भि. नाईक जर्मनी हा कणखर लोकांचा देश म्हणून ओळखला जातो. म्हणूनच तो आतापर्यंत युरोपमधील अन्य देशांपेक्षा अधिक पुरुषप्रधान मानला जात असे. नेमकी हीच जर्मनीची प्रतिमा बदलून मार्कल या चान्सलर झाल्या. त्यामुळे त्या जर्मनीच्या प्रथम महिला चान्सलर ठरल्या. सप्टेंबरच्या अखेरीस जर्मनीत झालेल्या सार्वत्रिक निवडणुकीत ख्रिश्‍चन डेमोक्रॅटिक पार्टीच्या नेतृत्वाखालील आघाडीने सत्ता संपादित केली व अँजेला मार्कल या जर्मनीच्या चान्सलर बनल्या. ... Read More »

राणे यांचा व्हाया एनडीए भाजपाप्रवेश?

ल. त्र्यं. जोशी (ज्येष्ठ पत्रकार, नागपूर) महाराष्ट्रातील ज्येष्ठ कॉंग्रेस नेते नारायण राणे यांच्या भावी वाटचालीबाबतच्या ताज्या बातम्या लक्षात घेतल्या तर त्यांचा व्हाया एनडीए भाजपाप्रवेश आता निश्चित झालेला दिसतो. कारण त्याला अनुरूप अशा घटना २५ सप्टेंबर रोजी दिल्लीत व त्यानंतर महाराष्ट्रात घडल्या आहेत. म हाराष्ट्रातील ज्येष्ठ कॉंग्रेस नेते नारायण राणे यांच्या भावी वाटचालीबाबतच्या ताज्या बातम्या लक्षात घेतल्या तर त्यांचा व्हाया एनडीए ... Read More »

कादंबरीकार अरुण साधू

– डॉ. सोमनाथ कोमरपंत अशा निर्मोही, निःस्पृह आणि निरहंकारी लेखकाचे या जगातून जाणे म्हणजे खरोखरच पोकळी निर्माण करणारे आहे. लेखक आणि ‘माणूस’ म्हणून मोठे असलेल्या अरुण साधू यांना विनम्र आदरांजली. मराठीतील राजकीय कादंबरीलेखनाला नवी मिती प्राप्त करून देणारे समर्थ कादंबरीकार आणि इंग्रजी पत्रकारितेत आपल्या व्यक्तिमत्त्वाचा स्वतंत्र ठसा उमटविणारे नामवंत पत्रकार अरुण साधू यांचे मुंबईत वयाच्या ७६व्या वर्षी सोमवार दि. २५ ... Read More »

विठ्ठलवाडीतील टोपले कुटुंबीय शिक्षणाची गंगोत्री

– प्रा. सुरेंद्र वसंत सिरसाट पोर्तुगीज अमदानीत समाजपरिवर्तनाचे ध्येय उराशी बाळगून शिक्षणदानाचे धनुष्य कै. अ. र. टोपले यांनी उचलले होते. ते पेलण्याचे कार्य त्यांच्या पुढील दोन पिढ्यांनी केले आहे, आज त्यांची तिसरी पिढीदेखील शिक्षणक्षेत्रात आपले योगदान देत आहे.   म्हापसानगरीतील सात वाड्यांपैकी एक वाडा असलेल्या ‘अन्साभाट’ परिसरातील ‘विठ्ठलवाडी’त ज्या ठिकाणी श्री देव विठ्ठल-रखुमाई देवस्थानचे सुबक व सुंदर मंदिर आहे, त्या ... Read More »

बदलते हवामान; थोडे आपणही बदलू!

सतीश स. प्र. तेंडुलकर (माजी संचालक, कृषी खाते, गोवा) प्रत्येक शेतकर्‍याची व्यवस्थापनाची पद्धत किंवा त्याच्या जमिनीची ठेवण वेगवेगळी असते. त्यामुळे शेतमालकाचे त्या परिस्थितीमधले निर्णय त्याने घ्यायचे असतात. निसर्ग बदलतो आहे म्हणून त्रागा करण्यापेक्षा आपण निसर्गाच्या बदलाला कसं सामोरं जातो हे महत्त्वाचं असतं, आणि आपण त्यानुसार निर्णय घ्यावे लागतात. हवामानात बदल होतच राहणार. आपण पण त्याच्या बरोबरीने नवीन पद्धती वापरून आपली ... Read More »

म्हापशाच्या धार्मिक व सांस्कृतिक इतिहासाचे साक्षीदार आनंदी निवास

– प्रा. सुरेंद्र वसंत सिरसाट ‘नाट्यालंकार भांडार’ आस्थापन कै. महाबळेश्‍वर मणेरकर यांनी सुरू केले असावे असे वाटते. मराठी नाटके व कोकणी तियात्र यांना पोशाख, पडदे, फ्लॅट्‌स व रंगभूमीला आवश्यक ते इतर सामान पुरविणारे संपूर्ण गोव्यातील हे एक अग्रगण्य आस्थापन होते आणि आजही आहे. म्हापसा पोलिस स्थानकाच्या मागच्या बाजूने जाणार्‍या रस्त्याच्या डाव्या बाजूला असलेल्या कै. यशवंत (बाबा) नाईक यांच्या ‘यशवंत निवास’चा ... Read More »

मला उमगलेल्या शिरीषताई

– नीलिमा आंगले आज शिरीषताई आमच्यामध्ये नसल्या तरी त्यांच्या ‘हायकू’ निर्मितीचा प्रसार बराच होत आहे, होणार आहे आणि होत राहील… सरस्वतीच्या दरबारामधील हायकूंच्या वाटचालीत शिरीष नावाची ज्योत जनमानसात अखंड तेवत राहील. भरल्या कंठाने या ‘हायकूसम्राज्ञी’ला अलविदा! शिरीषताई, अलविदा!! बकुळीची फुले सुकली तरी त्यांचा सुगंध निरंतर टिकून राहतो, तसेच माणूस गेला तरी त्याच्या आठवणींचा सुगंध सदैव ताजाच राहतो. यासंदर्भात सिद्धहस्त महिला ... Read More »

शिक्षकदिन

– सौ. पौर्णिमा केरकर माझ्या या मुलांशी अंतरीच्या जिव्हाळ्याने मी जोडले गेले आहे. मला पक्के माहीत आहे, माझे विद्यार्थी, माझी मुलं यांना आयुष्यातून वजा करून मी पुढे जाऊच शकणार नाही. शिक्षकदिन, गुरुपौर्णिमा तर वर्षातून एकदाच येते… इथे माझा तर प्रत्येक दिवसच ‘शिक्षकदिन’ असतो. १९९३ साल. आताच कोठे मी शिक्षकी पेशात रुजू झाले होते. नव्यानेच सुरू झालेले आमचे उच्च माध्यमिक विद्यालय. ... Read More »

रात्र फुगडीची…

सौ. पौर्णिमा केरकर ज्या गीताच्या शब्दावर मी उत्साहाने पदन्यास करीत फुगडी घालायचे, ती तर सतत ठिबकणारी स्त्रीमनाची वेदनाच होती. ती वास्तव जगण्यात सारे काही सोसत जगत राहिली. जगण्यासाठी गात राहिली…. गात गात… लवचीक, कणखर बनली. नया सवळा गे, नया वस्तूरा नया सवळ्याची गे झोळी शिवली हाती घेतला पाग गे, काखे लायली झोळी हिंडता फिरता गेले चांगून वाड्यार घरात कोण गे ... Read More »