अंगण

मला उमगलेल्या शिरीषताई

– नीलिमा आंगले आज शिरीषताई आमच्यामध्ये नसल्या तरी त्यांच्या ‘हायकू’ निर्मितीचा प्रसार बराच होत आहे, होणार आहे आणि होत राहील… सरस्वतीच्या दरबारामधील हायकूंच्या वाटचालीत शिरीष नावाची ज्योत जनमानसात अखंड तेवत राहील. भरल्या कंठाने या ‘हायकूसम्राज्ञी’ला अलविदा! शिरीषताई, अलविदा!! बकुळीची फुले सुकली तरी त्यांचा सुगंध निरंतर टिकून राहतो, तसेच माणूस गेला तरी त्याच्या आठवणींचा सुगंध सदैव ताजाच राहतो. यासंदर्भात सिद्धहस्त महिला ... Read More »

शिक्षकदिन

– सौ. पौर्णिमा केरकर माझ्या या मुलांशी अंतरीच्या जिव्हाळ्याने मी जोडले गेले आहे. मला पक्के माहीत आहे, माझे विद्यार्थी, माझी मुलं यांना आयुष्यातून वजा करून मी पुढे जाऊच शकणार नाही. शिक्षकदिन, गुरुपौर्णिमा तर वर्षातून एकदाच येते… इथे माझा तर प्रत्येक दिवसच ‘शिक्षकदिन’ असतो. १९९३ साल. आताच कोठे मी शिक्षकी पेशात रुजू झाले होते. नव्यानेच सुरू झालेले आमचे उच्च माध्यमिक विद्यालय. ... Read More »

रात्र फुगडीची…

सौ. पौर्णिमा केरकर ज्या गीताच्या शब्दावर मी उत्साहाने पदन्यास करीत फुगडी घालायचे, ती तर सतत ठिबकणारी स्त्रीमनाची वेदनाच होती. ती वास्तव जगण्यात सारे काही सोसत जगत राहिली. जगण्यासाठी गात राहिली…. गात गात… लवचीक, कणखर बनली. नया सवळा गे, नया वस्तूरा नया सवळ्याची गे झोळी शिवली हाती घेतला पाग गे, काखे लायली झोळी हिंडता फिरता गेले चांगून वाड्यार घरात कोण गे ... Read More »

संरक्षणक्षेत्रातील सुधारणांच्या दिशेने…

प्रमोद मुजुमदार (नवी दिल्ली) क्षणक्षेत्रातील सुधारणांसंदर्भात अभ्यासपूर्वक उपाययोजना सुचवण्यासाठी अनेक समित्या नेमण्यात आल्या. परंतु त्यांच्या शिङ्गारशींवर कार्यवाही झाली नाही. या पार्श्‍वभूमीवर शेकटकर समितीच्या शिङ्गारशी स्वीकारून त्यातील ६५ शिङ्गारशींच्या अंमलबजावणीचे आदेश दिले जाणे ही महत्त्वाची घडामोड म्हणावी लागेल. अर्थात, संरक्षण क्षेत्रातील संपूर्ण सुधारणांसाठी समितीच्या सर्व शिङ्गारशींची अंमलबजावणी महत्त्वाची आहे. संरक्षणक्षेत्रातील सुधारणांच्या दिशेने… अलीकडे देशाच्या संरक्षण क्षेत्रात होत असलेल्या बदलांचा मुद्दा चांगलाच ... Read More »

चाहूल गणेशाची…

– डॉ. अनुजा जोशी इथे तर मायमाती नुसतं कौतुक कौतुक करतेय रानाचं. आणि रानही आपल्या ङ्गुलाङ्गळांनी ‘मातीच्या मूर्ती’चा उत्सव साजरा करतंय. ‘चवथ’ जवळ आली म्हणून झाडापेडांची लगबग चाललेली दिसतेय. झुडुपं-वेली घाईने कामाला लागल्यात. गवत रंग बदलतंय. त्याच्यावर उत्साहाचे चतुर उडू लागलेत. चिखल, शेवाळ, गाळ, निसरड थोड्याशा उन्हानेही सुकू लागलीय. व्हाळ, नाले खळखळत भक्तीची गाणी गाऊ लागलेत. मातीमायेचा आणि तिच्या पूताचा- ... Read More »

विविधोपयोगी ‘फ्रिगेट’

– अनंत जोशी आजच्या युगात जवळजवळ सर्वच आधुनिक ‘ङ्ग्रिगेट’ बचावात्मक किंवा मारक अशी क्षेपणास्त्रे आपल्या भात्यात ठेवतात. समुद्रावरून हवेत मारा करणार्‍या क्षेपणास्त्रांत बर्‍याच सुधारणा करण्यात आल्यामुळे अशा फ्रिगेटची भूमिका आणखी वेगळ्या स्वरुपात दिसू लागली आहे. आजच्या युगात जवळजवळ सर्वच आधुनिक ‘फ्रिगेट’ बचावात्मक किंवा मारक अशी क्षेपणास्त्रे आपल्या भात्यात ठेवतात. समुद्रावरून हवेत मारा करणार्‍या क्षेपणास्त्रांत बर्‍याच सुधारणा करण्यात आल्यामुळे अशा ङ्ग्रिगेटची ... Read More »

दहशतवादाच्या गर्तेत अफगाणिस्तान

– दत्ता भि. नाईक मिरझ्वालांग या गावावर दहशतवाद्यांनी ताबा मिळवलेला आहे. तेथील शांतता म्हणजे एकप्रकारची जीवघेणी शांतता आहे. यापूर्वी तालिबान व इस्लामिक स्टेट एकमेकांशी वर्चस्वासाठी लढत होते, आता हे दोन्ही गट एकत्र येऊन अफगाणिस्तानवर वर्चस्व गाजवण्यासाठी दहशत माजवीत आहेत. अफगाणिस्तानमधील उत्तर सर-ए-पुल नावाचा प्रांत, त्यातील अडगळीच्या ठिकाणी वसलेला सयाद जिल्हा, त्यात निवांतपणे वसलेले मिरझ्वालांग हे शेतीप्रधान गाव. या गावात शनिवार ... Read More »

‘फ्रिगेट’चे आधुनिकीकरण

– अनंत जोशी १९४५ नंतर अत्यंत यशस्वीरीत्या बांधलेली ङ्ग्रिगेट म्हणजे ब्रिटिश लिएंडर श्रेणीतील ङ्ग्रिगेट होय. तिचा वापर जगातील बर्‍याच नौसेनांनी केला. जवळपास या सर्व फ्रिगेट आधुनिक मारा करणार्‍या तसेच बचाव करणार्‍या यंत्रणांनी सज्ज आहेत. आताच्या अत्याधुनिक ङ्ग्रिगेट्‌स म्हणजे अगोदरच्या ङ्ग्रिगेटचे फक्त वापरात येणारे नाव. दुसर्‍या विश्वयुद्धाच्या दरम्यान ब्रिटिश नौसेनेने ‘ङ्ग्रिगेट’ हा शब्दप्रयोग वापरात आणला. त्याचबरोबर पाणबुडीविरोधी सहायक नौका म्हणून ती ... Read More »

भक्तिविजय

– सौ. पौर्णिमा केरकर आता या वैज्ञानिक युगातही भक्तीची भावना माणसांना ईश्‍वराशी जोडते आहे. प्रापंचिक चढ-उतार आहेतच. सामाजिक व्यवस्थेत मनाविरुद्ध खूप गोष्टी कराव्या लागतात. तरीसुद्धा माणूस माणसाला मुक्तपणे भेटावा एवढे सामर्थ्य ‘भक्तिविजय’सारख्या ग्रंथाच्या पारायणात निश्‍चितच आहे. ‘हरिविजय’, ‘भक्तिविजय’, ‘पांडवप्रताप’ इ. अनेक ग्रंथांची नावे नकळत्या वयापासून ओळखीची झाली होती. घरात कट्टर धार्मिक वातावरण नसले तरी श्रावणात या ग्रंथांची भक्तिभावाने केली जाणारी ... Read More »

सायबर क्राईमचा बागुलबुवा

– भागवत सोनावणे (आयटी तज्ज्ञ) नोटाबंदीनंतर भारत डिजिटायझेशनच्या दिशेनं झपाट्यानं गेला पाहिजे असा आग्रह सरकारी पातळीवर धरला जाऊ लागला. मात्र असा आग्रह धरत असताना त्यासाठी संपूर्ण नियोजन आणि जनतेची भक्कम पूर्वतयारी करवून घेणं या अत्यावश्यक बाबी असतात याचा विसर सरकारला पडला आणि त्यामुळेच सायबर क्राईमच्या प्रमाणात झालेली वाढ कशी रोखावी हा यक्षप्रश्‍न बनला. आजघडीला कळीच्या बनलेल्या या प्रश्‍नाचा खास वेध. ... Read More »