अग्रलेख

सेंद्रिय शेतीकडे

सिक्कीमप्रमाणे गोव्याला संपूर्णतः सेंद्रीय शेतीयुक्त राज्य बनवण्याचा संकल्प सरकारने सोडला आहे. त्या दिशेने प्रयत्नही सुरू आहेत, परंतु अजूनही त्याचे प्रत्यक्ष परिणाम दिसून येऊ शकलेले नाहीत. सेंद्रीय शेतीचा आज जगभरात बोलबाला आहे आणि दिवसेंदिवस अधिकाधिक शेतकरी त्याकडे वळू लागलेले दिसत आहेत. जगात सर्वाधिक सेंद्रित शेती करणारे शेतकरी भारतामध्ये आहेत. प्राचीन काळापासून भारतामध्ये निसर्गाशी एकरूप होऊन शेती केली जात असे. दुर्दैवाने मध्यंतरी ... Read More »

व्याघ्र संवर्धनाचे फलित

जवळजवळ शतकानंतर आता जगभरातील जंगलांमधील वाघांची संख्या हळूहळू वाढू लागल्याचा निष्कर्ष जागतिक पाहणीत अलीकडेच काढण्यात आला. गेल्या महिन्यात दिल्लीत झालेल्या तेरा देशांच्या एका परिषदेच्या वेळी यासंबंधीचा अहवाल प्रसृत करण्यात आला होता. त्यातही वाघांची संख्या वाढत असल्याच्या माहितीवर शिक्कामोर्तब झाले होते. रानावनांतील वाघांची संख्या वाढत असल्याच्या या वृत्ताचे महत्त्व भारतासाठी मोठे आहे, याचे कारण आज संपूर्ण जगामध्ये जे वन्य वाघ आहेत, ... Read More »

लाखांचा पोशिंदा

गेली दोन वर्षे देशाच्या अनेक भागांत दुष्काळी परिस्थिती असताना या वर्षी सरासरीपेक्षा अधिक पाऊस पडेल असे भाकीत भारतीय वेधशाळेपासून स्कायमेटसारख्या खासगी हवामानविषयक कंपनीपर्यंत सर्वांनी वर्तवले असल्याने बळीराजाच्याच नव्हे, तर देशाच्या संपूर्ण अर्थजगताच्या आशा पल्लवीत झाल्या आहेत. भारतीय अर्थव्यवस्था ही कृषिप्रधान अर्थव्यवस्था असल्याने पावसाच्या प्रमाणावर देशाचे पोट अवलंबून असते. शेती क्षेत्राचे सकल राष्ट्रीय उत्पन्नाला योगदान जवळजवळ पंधरा टक्क्यांच्या आसपास आहे. त्यामुळे ... Read More »

कालबद्धता हवी

केंद्र सरकारच्या वतीने देशभरात राबविण्यात येणार्‍या विविध प्रकल्पांचा खर्च मूळ अंदाजापेक्षा कसा वाढत जातो आणि प्रकल्पपूर्तीच्या कालमर्यादेचे उल्लंघन कसे होते त्याचा तपशील केंद्रीय सांख्यिकी व प्रकल्प अंमलबजावणी मंत्री व्ही. के. सिंग यांनी नुकत्याच लोकसभेत दिलेल्या एका उत्तरात दिला आहे. सरकारी प्रकल्प रखडणे ही फार जुनी समस्या आहे आणि ती जितकी केंद्र सरकारला लागू आहे, तेवढीच राज्य सरकारांनाही लागू आहे. कोणताही ... Read More »

विशेष संपादकीय — न्याय मिळावा

सांताक्रुझचे आमदार बाबूश मोन्सेर्रात यांच्याविषयीचे आरोप अतिशय गंभीर स्वरूपाचे आहेत. तक्रारदार मुलीने केलेल्या दाव्यांत कितपत तथ्य आहे हे सांगणे कठीण असले तरी या संपूर्ण प्रकरणाची निष्पक्ष व राजकारण विरहित चौकशी होणे आवश्यक आहे. मोन्सेर्रात यांचे एकूण उपद्रवमूल्य लक्षात घेता सत्ताधारी भाजपाच्या हाती या प्रकरणाचे येणे म्हणजे बाबूश यांच्यावर कसला गेलेला लगामच म्हणावा लागेल. मुळात मोन्सेर्रात कुटुंबाची पार्श्‍वभूमी लक्षात घेता या ... Read More »

मंगळवेध

अमेरिकेच्या नॅशनल एअरोनॉटिक्स अँड स्पेस ऍडमिनिस्ट्रेशन (नासा) ने सन २०३० पर्यंत मंगळावर मानवाला उतरविण्याची जोरदार तयारी चालवली आहे. ब्रह्मांडातील गूढ, अगम्य गोष्टींच्या शोधाची जिज्ञासा मानवाला काही स्वस्थ बसू देत नाही. त्यामुळेच सातत्याने अंतराळामध्ये मोहिमा काढल्या जातात, अभ्यास केला जातो आणि पृथ्वीबाहेरील इतर ग्रहांवर मानवी वस्ती होऊ शकते काय, याचाही शोध भविष्याचा विचार करून घेतला जातो आहे. मंगळाच्या मोहिमेत अर्थातच आपला ... Read More »

आसामात कमळ?

सध्या निवडणुका होत असलेल्या चार राज्यांपैकी आसाममध्ये जोरदार मुसंडी मारण्याची स्वप्ने भारतीय जनता पक्ष पाहात आहे. त्या राज्यातील वांशिक हिंसाचार, बांगलादेशी घुसखोरांचा ज्वलंत बनलेला प्रश्न या पार्श्वभूमीवर भाजपला तेथे संधी खुणावते आहे. गेल्या लोकसभा निवडणुकीत भाजपाला तेथे अनपेक्षितरीत्या चांगली कामगिरी करता आली. त्यामुळे पक्षाचा आत्मविश्वास यावेळी दुणावलेला आहे. भाजप आणि कॉंग्रेसबरोबरच आसाम गण परिषद, अखिल भारतीय संयुक्त लोकशाही आघाडी (एआययूडीएफ) ... Read More »

माफी की कारवाई?

धनदांडग्या भारतीयांच्या विदेशांतील काळ्या पैशासंदर्भात मोदी सरकार अजूनही ठोस कारवाई करताना दिसलेले नाही. केवळ कायदा केला, घोषणा केल्या म्हणजे अशा गैरगोष्टींवर नियंत्रण येईल असे मानता येत नाही. आजवर प्रसारमाध्यमांच्या शोधपत्रकारितेद्वारे ज्या काळा पैसेवाल्यांच्या याद्या प्रसिद्ध झाल्या; मग त्या एचएसबीसीच्या जिनिव्हा शाखेतील खातेदारांच्या असोत, अथवा ‘पनामा पेपर्स’ असोत, या सर्व खातेधारकांच्या काळ्या कारवायांचा संपूर्ण तपशील हाती असताना सरकारने केवळ नोटिसा पाठवण्याची ... Read More »

पर्रीकरांचे पुनरागमन

माजी मुख्यमंत्री मनोहर पर्रीकर पुन्हा गोव्यात परतण्याच्या चर्चा पुन्हा रंगल्या आहेत. केंद्रीय मंत्रिमंडळात मोठे फेरबदल होणार असल्याची आणि पर्रीकरांचे संरक्षण खाते अरुण जेटलींकडे सोपवले जाणार असल्याची बातमी दोन – तीन महिन्यांपूर्वी दिल्लीहून आली होती. परंतु केवळ खातेपालट होणार की पर्रीकर पुन्हा गोव्यात परतणार यासंबंधी तेव्हा स्पष्टता नव्हती. परंतु मध्यंतरी स्वतः पर्रीकर यांनी दिलेल्या काही मुलाखतींत आपल्याला दिल्लीपेक्षा गोवाच कसा आवडतो ... Read More »

मुळाशी जा

ऑगस्टा वेस्टलँड व्हीआयपी हेलिकॉप्टर खरेदी व्यवहारात इटलीच्या न्यायालयाने दिलेल्या निवाड्यातून सूचित होणार्‍या गोष्टींच्या मुळाशी जाण्याची आवश्यकता आहे. सीबीआयने माजी हवाई दल प्रमुख एस. पी. त्यागी आणि त्यांच्या नातलगांविरुद्ध या प्रकरणात गुन्हे नोंदवले, परंतु या एकंदर व्यवहाराशी संबंधित राजकारण्यांना आणि नोकरशहांना मात्र चौकशीपासून आजवर दूर ठेवले. परंतु इटलीतील न्यायालयातील खटल्याच्या अनुषंगाने समोर आलेल्या माहितीत अनेक बाबतीत संशयाची पाल चुकचुकते. त्या संशयाचे ... Read More »