अंगण

राजकीय समीकरणं बदलणार!

  पाच राज्यांमधील निवडणुकीचे निकाल हे देशापुरतेच मर्यादित राहिले नाहीत, तर त्याचा जगभर वेगळा संदेश गेला आहे. आर्थिक आघाडीवर जशी चांगली लक्षणं दिसू लागली आहेत, तशीच भाजपला चांगले दिवस येण्याची लक्षणं दिसत आहेत. राष्ट्रपती, उपराष्ट्रपती निवडणुकीत भाजपचेच उमेदवार निवडून येण्याची खात्री झाली आहे, त्याचबरोबर आता राज्यसभेतही भाजपची कोंडी होण्याचं प्रमाण घटेल. उत्तर प्रदेशसह पाच राज्यांमध्ये झालेल्या निवडणुकीनंतर त्यांपैकी चार राज्यांमध्ये ... Read More »

शब्दब्रह्म

  सृजन हा माणसाचा मूलधर्म असल्यामुळे वाणी आणि लेखणी यांच्या सहाय्याने आजवर संस्कृतीचे संवर्धन झालेले आहे. व्यक्ती आणि समष्टी यांमध्ये सुदृढ सेतू या माध्यमांतून झालेला आहे. प्रबोधनाची प्रक्रिया निरंतर चालू राहिली आहे. मानवी संस्कृतीच्या विकासक्रमात वाङ्‌मयाला अत्युच्च स्थान दिले जाते. मानवाच्या आत्मिक उन्नयनासाठी ज्या अनेक कला पोषक ठरलेल्या आहेत, त्यांत वाङ्‌मयाने आपला महत्त्वाचा वाटा उचललेला आहे. वाङ्‌मयाच्या वाचनाने, मननाने, चिंतनाने, ... Read More »

वैमानिकाची कसोटी

– अनंत जोशी इथे वैमानिकाची खरी कसोटी असते. लाटांमुळे वर-खाली होणारे जहाज, जहाजाचा वेग तसेच स्वतः हेलिकॉप्टरचा वेग या सगळ्यांचा ताळमेळ ठेवावा लागतो. एखादी चूक जीव व मालमत्ता गमाविण्यास भाग पाडू शकते. युद्धनौका जेव्हा एकटी जलसङ्गरीवर असते तेव्हा सराव, आपत्कालीन तयारी ही कधी व कशी करून घ्यायची हे सर्वेसर्वा कप्तानाच्या हाती असते. त्याच्या आधिपत्याखाली असलेल्या अधिकार्‍यांचाही यात मोठा सहभाग असतो. ... Read More »

‘वाटेवरच्या सावल्या’मधील संस्मरणे

– डॉ. सोमनाथ कोमरपंत २७ ङ्गेब्रुवारी हा मराठी साहित्याचा मानदंड वि. वा. शिरवाडकर यांचा जन्मदिवस. कवितेमध्ये रमताना कुसुमाग्रजांनी कथा, कादंबरी, नाटक, ललित वाङ्‌मयातही मुक्त विहार केला. हा दिवस ‘मराठी भाषा दिवस’ म्हणून साजरा केला जातो. त्यानिमित्त शिरवाडकरांच्या साहित्याचा थोडक्यात आढावा घेणारा हा लेख… कवितेची साधना दीर्घकाळ केलेल्या, नाटक, गद्यकाव्य, कथा, ललित निबंध आणि आस्वादक समीक्षा हे अन्य साहित्यप्रकार तेवढ्याच सामर्थ्यानिशी ... Read More »

संयुक्त राष्ट्रांचे नूतन महासचिव गुटेरस यांच्यासमोरील आव्हाने

– दत्ता भि. नाईक   कोणत्याही बड्या राष्ट्राला मनापासून शांतता नको आहे. स्वतःला महाशक्ती म्हणवून घेणार्‍यांना दादागिरीचाच मार्ग अनुसरायचा आहे. या सर्व घडामोडींकडे पाहिल्यावर जागतिक शांतता एक कधीही प्रत्यक्षात न येणारे स्वप्न आहे की काय अशी शंका येते. अशा परिस्थितीत गुटेरस यांना संयुक्त राष्ट्रांचे महासचिवपद सांभाळायचे आहे. २०१७ साल सुरू होताच विश्‍वाच्या राजकीय रंगभूमीवर बरेच काही बदल झाले. त्यातील सर्वात ... Read More »

‘आज्ञापत्रा’तून दिसणारे शिवकालीन राजनीतीचे प्रतिबिंब

– डॉ. सोमनाथ कोमरपंत शिवाजीमहाराजांनी तेजोमय इतिहास घडविला. परंपरानिष्ठ राज्यव्यवहाराला कलाटणी देऊन कल्पकतेने त्यांनी अभिनव राज्यपद्धती प्रस्थापित केली. ते राजनीतिधुरंधर होते; तसेच प्रजाहितदक्ष होते. जनसामान्यांविषयीची कणव हा त्यांच्या राजनीतीचा मूलबंध होता. राजा कसा असावा आणि राज्य कसे असावे याचा मानदंड पहावा तो शिवाजीमहाराजांच्या राजनीतिनैपुण्यात. शिवजयंतीच्या निमित्ताने… श्रीशिवछत्रपतींचे मोठेपण नव्याने सांगण्याची आज आवश्यकता नाही. कालप्रवाहात ते टिकून राहिलेले आहे. येणार्‍या पिढ्याही ... Read More »

कवी-शाहिरांचे स्फूर्तिस्थान छत्रपती शिवाजीमहाराज

– वरद सु. सबनीस (सहाय्यक पुरातत्त्व अधीक्षक, पणजी) ‘अखंड हिंदवी स्वराज्य’ या संकल्पनेतून कल्याणकारी राज्याची स्थापना करणार्‍या छत्रपती शिवाजीमहाराजांचे कर्तृत्व थोर आहे. जनकल्याण, साहस, युद्धनीती, शिक्षण, राज्यशास्त्र, स्व-धर्म, स्वभाषा, शेती, नाविक शक्ती, व्यापारतंत्र यांसारख्या नानाविध अंगांनी शिवचरित्र नटलेले आहे. शिवचरित्रातील काही अनोळखी गोष्टी वाचकांच्या नजरेस आणण्याचा हा प्रयत्न… ‘अखंड हिंदवी स्वराज्य’ या संकल्पनेतून कल्याणकारी राज्याची स्थापना करणार्‍या छत्रपती शिवाजीमहाराजांचे कर्तृत्व थोर ... Read More »

आयकर कायदा कलम ८०-सी शिवाय अन्य कर-सवलती

– शशांक मो. गुळगुळे १ एप्रिलपासून सुरू होणार्‍या नव्या वर्षासाठी काही सवलतींत बदल करण्यात आलेले आहेत. या सवलती २०१६-२०१७ या आर्थिक वर्षासाठी व २०१७-२०१८ या ‘ऍसेसमेंट’ वर्षासाठी लागू आहेत. प्रत्येक भारतीयाने जेवढ्या सवलती आहेत त्यांचा जास्तीत जास्त फायदा घ्यावा. ३१ मार्च रोजी आर्थिक वर्ष संपेल. १ एप्रिल २०१६ ते ३१ मार्च २०१७ पर्यंतच्या उत्पन्नावर उत्पन्नाप्रमाणे आयकर भरावा लागेल. काहींना उत्पन्न, ... Read More »

डोनाल्ड ट्रम्प यांचे रोखठोक निर्णय

– दत्ता भि. नाईक डोनाल्ड ट्रम्प यांचे सर्व प्रयोग विलक्षण आहेत. त्यामुळे त्यांची लोकप्रियता वाढेल की कमी होईल हे आताच सांगता येणार नाही. त्यांचा आग्रहीपणा त्यांनी विश्‍वात सुख-शांती नांदवण्यासाठी वापरला तर ती एक चांगली गोष्ट ठरेल. सध्या तरी भारत-अमेरिका संबंध सुधारतील अशी आशा बाळगणे एवढेच आपल्या हाती आहे. शुक्रवार, दि. २० जानेवारी २०१७ या दिवशी डोनाल्ड ट्रम्प यांनी विश्‍वात सर्वात ... Read More »

उगवतीकडे…

 – सौ. प्रतिभा कारंजकर (प्रवासवर्णन) भाग- १ नदीच्या पात्रात मधोमध एका छोट्या टेकडीवर हे उमानंद महादेवाचे मंदिर आहे. मंदिराकडे जायला सत्तर पायर्‍या चढून जावे लागते. पायर्‍या सुरू होण्यापूर्वी आपलं स्वागत होतं ते एका सुंदर कमानीने. असं सांगितलं जातं की या छोट्याशा पर्वतटेकडीवर स्वतः श्री शंकर तपस्येला बसले होते. देशातला बराच भाग नजरेखालून घातला, पण पूर्वांचल म्हणजे जेथून सूर्य आपल्या देशात प्रवेशकरता ... Read More »